
13
Olufumo olw’omusizi
(Mar 4:1-9; Luk 8:4-8)
1Ku lunaku olwo Yesu yaafuluma mu ndhu yaaja yaatyama ku mbali okw’enhandha. 2Ebiyindi eby’abantu byesololeza gh’ali, era yaaniina bwa mu lyato yaatyama, eikuukuubira lyonalyona lyayemerera ku bukalu.13:2: Luk 5:1-3 3Yaabakobera ebintu kamaala mu nfumo yaakoba ati:
“Omusizi yafuluma okusiga ensigo. 4Bwe yali asiga, edhindi dhaagwa ku ngira enhonhi dhaidha dhaadhirya. 5Ate edhindi dhaagwa ku lubaalebaale okuzira itaka lingi, era mangu ago dhaamera kuba tidhaali na itaka lingi. 6Aye endhuba olwavaayo, ng’edho edhaali dhimeze dhiniala, era olw’obutaba na mizi nga dhikala. 7Edhindi dhaagwa mu mawa, amawa gaadhifundekeza. 8Ate edhindi dhaagwa mu itaka eirungi dhaayama, okundi kikumi, okundi nkaaga, okundi asatu. 9Ali n’amatu awulire.”
Ekigendererwa mu nfumo
(Mar 4:10-12; Luk 8:9-10)
10Agho Abeegeresebwa baaseeta gh’ali, baamukoba bati: “Lwaki oyogera nabo mu nfumo?”
11Yaabairamu ati: “Kuba imwe mwagheebwa okumanha ebyama eby’Obwakyabazinga obw’omu igulu, aye abo tibagheebwanga. 12Kuba aliku ni k’ali nako alyongerwaku yaaba na bingi. Aye azira, ni k’ali nako kalimutoolebwaku.13:12: Mat 25:29; Mar 4:25; Luk 8:18; 19:26 13Kale ni ndhogera nabo mu nfumo kuba babona aye tibabona, bawulira aye tibawulira waire okutegeera. 14Era abo batuukiriza Isaia kye yalanga ng’akoba ati,
‘Okuwulira muliwulira aye timulitegeera,
era n’okubona mulibona aye timulitegeera;13:14-15: Isa 6:9-10
15kuba omwoyo ogw’abantu bano mukalangafu,
amatu gaibwe gasembye,
n’amaiso gaibwe bagazibye.
Nkani bandiboine n’amaiso gaibwe,
bandiwuliire n’amatu gaibwe,
baategeera n’omwoyo,
baakyukira ye ndi
naabawonia.’
16“Aye imwe mwesiimye, kuba amaiso gaimwe gabona n’amatu gaimwe gawulira.13:16-17: Luk 10:23-24 17Bwenebwene mbakobera nti, abalanzi kamaala n’abantu abatuufu beegomba okubona bye mubona, aye tibaabibona era n’okuwulira bye muwulira aye tibaabiwulira.
Yesu ainhonhola olufumo olw’omusizi
(Mar 4:13-20; Luk 8:11-15)
18“Kale imwe muwulire olufumo luno olw’omusizi. 19Yeenayeena awulira ekibono eky’Obwakyabazinga n’atakitegeera, ali ng’oti n’ensigo eyagwa ku ngira omubi aidha yaswankula ekyo ekisigiibwa mu mwoyo gwe. 20Ensigo eyagwa ku lubaalebaale, n’oyo awulira ekibono, mangu ago yaakisangaalira n’eisanhu. 21Aye ng’azira mizi, era asigala atyo akaseera katono. Ebizibu oba okukirigibwa bwe bibaagho olw’ekibono, mangu ago ng’alekayo. 22Ensigo edhaagwa mu mawa, n’oyo awulira ekibono aye okweraliikirira eby’obulamu obw’ensi, n’okuguyibwa eby’obukombe bifundekeza ekibono kyaloba kwama naire. 23Ate ensigo edhaagwa mu itaka eirungi, n’oyo awulira ekibono yaakitegeera, yaayama ebibala: owekikumi, owenkaaga, n’owasatu.”
Olufumo olw’eisubi eibi
24Kabiri yaabakobera olufumo olundi ng’akoba ati: “Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana ng’omuntu eyasiga ensigo enungi mu nimiro ye. 25Abantu bwe baali batendwike, omuzigu yaidha yaamansa ensigo edh’eisubi eibi mu ngaano, yeejiira. 26Ebisimbe bwe byakula ni bitaaku n’ebibala, ng’eisubi eibi lyona liboneka. 27Agho abagheereza ba mwenemu baaseeta gh’ali baamukoba bati, ‘Musengwa, mu nimiro yo tiwasigamu nsigo nungi? Memale lwaki mulimu eisubi eibi?’ 28Yaabakoba ati, ‘Omuzigu n’eyakola ekyo.’ Abagheereza baamukoba bati, ‘Buti oyenda tuje tuliighemu?’ 29Aye yaabakoba ati, ‘Busa, tomanha bwe muba mwigha eisubi ibi ni mwighiramu na ngaano. 30Muleke byombi bikulire ghalala okutuuka mu kukesa, era mu kukesa ndikoba abakesi baasooka okwighamu eisubi eibi, baalisiba ghalala mu binhwa baalyokya, ate engaano baagisololeza mu kyagi kyange.’ ”
Olufumo lwa kaladaali n’ekizimbulukusa
(Mar 4:30-32; Luk 13:18-19)
31Yaabakobera olufumo olundi ati: “Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana ng’oti n’akamuuma ka kaladaali, omuntu ke yatoola n’asiga mu nimiro ye. 32Waire nga n’akatonioli mu nsigo dhoonadhoona, bwe kamera kakula kaaba kabba okusinga ebimera ebindi kaafuuka muti, era enhonhi edh’omu ibbanga dhiidha dhaazimba ebisu mu nsaga dhaagwo.”
33Yaabakobera olufumo olundi ati: “Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana ng’oti n’ekizimbulukusa, omukazi kye yatoola n’atabika mu biibo ebisatu eby’engaano, okutuusa byonabyona bwe byazimbuluka.”
Yesu kyeyava akozesa enfumo
(Mar 4:33-34)
34Ebyo byonabyona Yesu yabikoberanga abantu mu nfumo, era ghazira kye yabakobera nga takozeisa lufumo. 35Kino ni kyatuukiriza omulanzi kye yakoba ati:13:35: Zab 78:2
“Ndyogeranga mu nfumo,
ndyatula ebitaatulwanga okuva
ku kwinhama okw’ensi.”
Yesu ainhonhola olufumo olw’eisubi eibi
36Agho Yesu yaasiibula abantu, yangira mu ndhu. Abeegeresebwa be baaseeta, baamukoba bati: “Twinhonhole olufumo olw’eisubi eibi ery’omu nimiro.”
37Yesu yaabakoba ati: “Asiga ensigo enungi n’Omwana w’Omuntu, 38enimiro n’ensi, ensigo enungi n’abaana ab’Obwakyabazinga, ate eisubi eibi n’abaana ab’omubi. 39Omuzigu asiga eisubi eibi ni Sitaani, okukesa n’enkomerero ey’ensi, abakesi ni bamalaika. 40Kale ni ng’eisubi eibi bwerisolozebwa ni lyokebwa mu muliro, kityo bwe kiriba ku nkomerero ey’ensi. 41Omwana w’Omuntu alituma bamalaika be baasunsula mu Bwakyabazinga bwe ebyo byonabyona ebireetera abantu okwonoona, era n’abakola ebibi 42baabasuula mu nkoomi ey’omuliro, omuliba okugegenga n’okuluma emba olw’obulumi obubitirivu. 43Abo abatuufu balimesunkana oti ndhuba mu Bwakyabazinga bwa Iseibwe. Ali n’amatu awulire.
Enfumo eisatu ku Bwakyabazinga obw’omu igulu
44“Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana n’eky’obukombe ekyagisibwa mu nimiro. Omuntu bw’akizuula akigisa, ate olw’eisanhu ly’aba nalyo, aja yaatunda ebibye byonabyona yaagula enimiro eyo.
45“Era Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana omusuubuze eyayagala amabaale ag’omughendo. 46Bwe yazuula eibaale eirala ery’omughendo einho, yaaja yaatunda ebibye byonabyona yaaligula.
47“Era Obwakyabazinga obw’omu igulu bufaanana ng’akatimba akategebwa mu nhandha kaasoloza buli kika kya kyanhandha. 48Bwe kaidhula baakasika baakatuusa ku bukalu, baatyama, baalondamu ebirungi nga bata mu nsawo, ng’ebibi babisuula ere. 49Kityo bwe kiriba ku nkomerero ey’ensi: Bamalaika baliidha baayawula ababi mu balungi 50baabasuula mu nkoomi ey’omuliro omuliba okugegenga n’okuluma emba olw’obulumi obubitirivu.
Ebiyaaka n’ebikaire
51“Ebyo byonabyona mubitegeire?” Baamukoba bati: “Yii.”
52Yaabakoba ati: “Kale ni kiisi Munamateeka ayega mu by’Obwakyabazinga obw’omu igulu afaanana ng’oti n’omuntu mwenemu, atoola mu iterekero lye ebiyaaka n’ebikaire.”
Baloba okwikiriza Yesu e Nazarethi
(Mar 6:1-6; Luk 4:16-30)
53Yesu bwe yamaliriza enfumo edho, yaava agho, 54yaatuuka mu kibuga eky’ewaibwe yaayegeresa mu sinagoga yaibwe, era baayasaamirira inho baakoba bati: “Ono amagezi agaaga agho agatoola gha, era aghanga atya okukola ebyewuunhio by’akola? 55Ono ti n’omwana ow’omubaadhi? Inhina ti ni Maria? Ni baganda be ti ni Yakobo, ni Yosefu, ni Simoni, ni Yuda? 56Baanhina boonaboona tibali kwaife? Memale ono ebyo byonabyona abitoola gha?” 57Kale baamuboola.13:57: Yoa 4:44
Aye Yesu yaabakoba ati: “Omulanzi azira ye batamutaamu kitiisa, okutoolaku mu kyalo eky’ewaibwe ni mu ndhu ey’ewaibwe.” 58Era eyo tiyakolayo byewuunhio kamaala kuba tibaikiriza.