13
Menelao aitibwa
1Mu mwaka ogwekikumi n’ana n’omwenda (149)13:1 Mu mwaka ogwekikumi n’ana n’omwenda (149): Ogwo nga n’omwaka ogwekikumi n’enkaaga n’esatu (163) nga Kurisito akaali kwidha., amawulire gaatuuka ku Yuda n’abasaadha be nga gakoba gati Antioko Eupatori yali ali kwidha n’eigye einene alumbe Abayudaaya. 2Amawulire ago gaayongera okukoba gati ni Lisia eyali omukuza wa kyabazinga Antioko oyo omuto era nga n’alabirira obwakyabazinga, yeena yali ali kwidha naye. Baali n’eigye ery’abaisirukale Abagureki, omwali ab’oku bigere emitwalo ikumi na mulala (110,000), n’ab’oku mbalaasi enkumi itaanu na bisatu (5,300), n’endhovu amakumi abiri na ibiri (22), n’ebigaali eby’omu lutalo ebikumi bisatu (300) nga ku nkede dhaabyo kuliku ebiso ebyogi.
3Menelao yeena yaabeeyungaku era yaabapikiriza inho baje mu maiso n’okulumba. Yakola atyo ti lwa kuba nti yali alumirwa inho eighanga lye, aye lwa kuba yadhuuba ati baidha kumukakasa abe Omukulu wa Bakabona. 4Aye Katonda, Kyabazinga wa bakyabazinga, yaasiikuula Antioko yaamuleetera okusungughalira einho Menelao oyo, eyali ng’azira ky’agasa naire. Lisia yakakasa Antioko ati Menelao oyo n’eyavangaku ebizibu bye byonabyona. Kale Antioko yaalagira batwale Menelao mu kibuga Berea bamwitire eyo, mu nsambo ye baitangamu abantu mu kibuga ekyo. 5Mu kibuga ekyo yaliyo ekituuti ekireeyi, nga mu kuja ghaigulu kigheza mita kumpi oti amakumi abiri na ibiri (22). Kyali nga baakiidhuza eivu, ate okwezunguluza munda mwakyo nga mulimu omugo ogwali nga gweghendhekera mu ivu eryo. 6Abantu abaizanga emisango ku bakatonda oba abaizanga emisango egindi eminene, nga babatwala baabasuula omwo baafa. 7Kale Menelao yaitibwa mu nsambo eyo ng’azira na mukisa gwa kuziikibwa. 8Era ekyo n’ekyamugwanira, kuba emikuzi kamaala ng’ayonoona obutukuvu obw’eivu eitukuvu eriva ku muliro gw’alutaari mu isinzizo. Kyeyava ku nkomerero yeena n’afiira mu ivu.
Olutalo olwali okumpi n’ekibuga Modeini
9Agho kyabazinga Antioko yaaja mu maiso n’okulumba Buyudaaya mu bukambwe obubitirivu, eno nga bwe yeesuutiriza. Era nga yeetegeike okubisa Abayudaaya obubi einho okusinga n’ise bwe yababisa. 10Yuda bwe yakimanha, yaakoba abantu beeghembe Musengwa omusana n’obwire abayambe, kuba baali mu kabi nga boolekeire okufiirwa Amateeka gaibwe, n’ensi yaibwe, n’eisinzizo lyaibwe eitukuvu. Mu kiseera ekyo baali n’obwetaavu obw’okuyambibwa Musengwa bwe baali nga tibabangaku nabwo. 11Nga benda akuume ensi yaibwe ye baali baakamala okwizaagho obuyaaka, erobe kwira mu ngalo dha bamaghanga gandi abatatya Katonda. 12Okumalira irala enaku enungi isatu, ng’abantu bazira kindi kye bakola okutoolaku okweyala ku itaka nga beefundiike. Nga basiiba, baalira amaziga, era beeghemba Musengwa omusaasizi abayambe. Bwe baamala okukola batyo, Yuda yaabakoba ebibono ebiizaamu amaani, ng’ali kubakubiriza babe nga beetegeike ekiseera kyonakyona.
13Ebyo nga biwoire, Yuda yaayogeramuuku n’abakulembeze b’abantu nga bali bonka. Yaamala yaasalagho okuja okulumba eigye lya kyabazinga nga yeesiga Katonda okumuyamba, okusinga okuba obwagho okuteegerera eigye lya Antioko liidhe lirumbe Buyudaaya, lyefuge n’ekibuga Yerusalemu. 14Kale yaaleka ebinaava mu lutalo olwo mu buyinza bw’Omutonzi w’ensi. Yaagumya abasaadha be ati balwane kisaadha era babe beetegefu okufiirira Amateeka gaibwe, n’eisinzizo, ni Yerusalemu, n’ensi yaibwe, era n’olw’obulungi bwa boonaboona. Agho baasimba weema dhaibwe kumpi n’ekibuga Modeini. 15Yuda yaagha abantu be ebibono eby’okubagumya nga bali kulwana, ebikoba biti: “Obughanguzi buva ye Katonda.” Bwe yamala, yaaja obwire obwo n’abaisuka be abalwani abaali nga n’abasinga kubulamu ntete era nga n’abasingamu okulwana, yaalumba ekifo kyabazinga ghe yasimba weema ye. Yaitayo abantu ng’oti enkumi ibiri (2,000), n’endhovu yaibwe ye baakulembezangamu yoona yaagiita ghalala n’omukuumi waayo. 16Baaleka buli muntu eyali mu kifo ekyo ng’atiire inho, beene baavaayo n’obughanguzi. 17Ekyo kyaligho ng’obwire buli kumpi okukya, era kyasoboka lwa kuba Musengwa yayamba era yaakuuma Yuda ghalala n’eigye lye.
Antioko Owokutaanu akola endagaano n’Abayudaaya
(1 Bamak 6:48-63)
18Kyabazinga Antioko bwe yabona ng’Abayudaaya baali bakanu batyo okumulumba, yaagezaaku okunooniayo engeri eyindi ey’okugemamu ebifo byaibwe abyefuge. 19Yaalumba emikuzi egigheraku ekifo kyaibwe eky’okwewogomamu eky’e Bethizuri ekyali kyezungulwirwa ebimante ebigumu, aye nga ku buli mukuzi bamusinza amaani baamwiririzaayo. Era ku mukuzi ogwasembayo baamughangulira irala. 20Yuda yaagheereza eby’okulya n’ebikozesebwa ebindi eri abaisirukale abaakuumanga ekifo ekyo eky’okwewogomamu. 21Aye ghaabaagho omwisirukale eyayetebwanga Rodoko, yaakobera abazigu ebyama. Bwe baakizuula ng’akoze ekyo, baamuvuunhia baamwita. 22Kyabazinga yaagezaaku okwisania n’abantu b’omu Bethizuri omukuzi ogwokubiri. Bwe baatuuka ku kwisania, yaalagira abaisirukale be baireyo mu nkambi yaibwe. Aye ate yaamala yaaja yaalumba Yuda, aye era yaaghangulwa. 23Agho kyabazinga oyo yaawulira ati Filipo ye yaleka mu Antiokia alabirirenga obwakyabazinga, amudheemeire. Ekyo kyamuleetera okusoberwa n’okutya einho. Kyeyava n’ayeta Abayudaaya aisanie nabo. Yaaganha bye baayenda bibe mu ndagaano, era yaasuubiza okubakoleranga ebibagwaniire n’omwoyo mulala. Bwe yamala okwisania nabo, yaaghaayo omusengo ghalala nabo. Yaagha n’eisinzizo ekirabo kinene okwoleka nga bw’agha einho ekitiisa ekifo ekyo ekitukuvu. 24Era yaakyaza Makkabeo, yaamusangaalira inho. Ebyo nga biwoire, kyabazinga oyo yaataagho Hegemonide abe omufuzi w’ekiketezo ekyali ghagati gh’ebibuga Putolemai ni Gerari. 25Bwe yamala, yaaja e Putolemai. Abantu ab’e Putolemai baasungughala inho olw’endagaano eyo kyabazinga ye yakola n’Abayudaaya, era baayenda n’okugisazaamu. 26Aye Lisia yaayemerera ku kituuti, yaayogerera obulungi obwali mu ndagaano eyo inho nga bwe yasobola. Bweyamala okubawooyawooya n’abaikirizisa ng’ekyakolebwa bwe kyali nga n’ekituufu, yairayo mu Antiokia.
Mu nsambo eyo, okulumba okwakolebwa kyabazinga Antioko, kwavaamu kukyuka kwirayo.