10
Okwiramu okutukuza eisinzizo
(1 Bamak 4:36-61)
1Agho Yuda Makkabeo n’abo abaalinga ku luuyi lwe, baagema eisinzizo n’ekibuga Yerusalemu baabyeiriza nga Musengwa mwene n’abakulembereiremu. 2Baamenhagho ebifo eby’emisengo abamaghanga agandi bye baazimba mu luya olw’ekibuga abantu mwe beesolokezanga, era baasansulasansula n’ebifo ebindi bye baali bazimbye okusinzizangamu emisambwa. 3Baatukuza eisinzizo era baazimba n’alutaari empyaka. Agho baakuma omuliro omuyaaka nga bakontagania amabaale, baagukozesa mu kughaayo omusengo gwe baali bamaze emyaka ebiri nga tibaghaayo. Baaniokeza obubbaani, baakunaania entaala, baataagho n’emigaati egigheereibwayo eri Katonda. 4Bwe baamala okukola ebyo byonabyona beeyala ku itaka nga beefundiike, baasaba Musengwa bati alobe kuganha kabi ng’oti n’ako kabiri kubatuukaku. Era baamweghemba bati bwe bairangamu okukola ebibi, ababonerezanga n’okusaasira, yaaloba kubaghaayo eri abamaghanga agandi abakozi b’ebibi era abavuma Katonda. 5Olunaku lwe bairamu okutukuza eisinzizo lwali lwa makumi abiri na itaanu olw’omwezi ogwetebwa Kisilevu. Era nga ni lwene olwo abamaghanga agandi lwe baayonooneraku eisinzizo eryo. 6Agho baamala enaku munaana nga bali kukuza ekibinuko ekyo, ng’oti ni dhe bamala ku Kibinuko eky’Entindi. Abantu baidhukira ng’ekiseera kitono kyali kyakabitagho nga baakamala okukuza Ekibinuko eky’Entindi nga batambulatambula eyo batyo mu nsozi, era nga basula mu mpuku ng’oti nsolo dha mu nsiko. 7Aye nga buti baali batambula nga bagemye ensaga dh’ensansa n’emiigo gye batimbyeku amakaba. Baajanga nga bemba enhembo edh’okwebaza eri Musengwa eyasobozesa eisinzizo lye okutukuzibwa. 8Baabisa ekiragiro abantu boonaboona baakisemba bati eighanga lyonalyona ery’Abayudaaya likolenga embaga buli mwaka okukuza enaku edh’ekibinuko ekyo.
Putolemi Makuroni yeita
9Kale bityo bwe byali mu nnaku edh’obulamu bwa Antioko Epifane edhaasembayo. 10Mpegaano ka tubakobere ebigema ku Antioko Eupatori, mutabane w’omusaadha oyo ataatyanga Katonda. Era twidha kubakoberaku mu bumpimpi n’ebigema ku kabi akaava mu ntalo dhe.10:10: 1 Bamak 6:17 11Antioko Eupatori bwe yafuuka kyabazinga, yalonda omusaadha ye baayetanga Lisia okulabiriranga obwakyabazinga. Era yaamulonda n’okuba omufuzi omukulu ow’ebiketezo Koelesiria ni Foenikia. 12Yaira mu kifo kya Putolemi Makuroni omufuzi eyasooka okubisa Abayudaaya obulungi n’aleetagho emiraala nabo, ng’amaze okubona ebibi ebyabakolwa. 13Ekyo kyaleetera abaayetebwanga “Bakagwa ba Kyabazinga” okuja ye Eupatori nga beemuluguunhia bati Makuroni yalya mu nsi ye olukwe, kuba yalekulira agho ekizinga eky’e Kupuro kyabazinga Filometori ow’e Misiri kye yamugemya okufuga, yaaja yeeyimba ku Antioko Epifane. Buli ghantu ng’abantu bamweta eyalya mu nsi ye olukwe. Kale bwe yabona nga takaali na kitiibwa ekiteekwa okugheebwa omuntu ali mu kifo ng’oti ni kye yalimu, ekyo kyamuleetera okunhwa obutwa mwene, yaafa.
Yuda Makkabeo aghangula ab’e Idumea
(1 Bamak 5:1-8)
14Gorigia bwe yafuuka omufuzi ow’ekiketezo Idumea, yeeteragho eigye ery’abaisirukale abapangise abaajanga ni balumba Abayudaaya buli lwe baafunangagho akaghagaanhia. 15Ate n’abantu ab’e Idumea beene baali n’ebifo eby’okwewogomamu ebyali ebyekusifu bye baali beefuze, mwe baavanga ni balumba Abayudaaya emikuzi egighera. Nga basenza abantu abaabingibwanga mu Yerusalemu, era baakolanga buli kye baasobolanga okuleetagho entalo mu Buyudaaya edhitawa. 16Kale Yuda Makkabeo n’abasaadha be bwe baamala okweghemba Katonda abayambe, baaziinhuuka baaja baalumba n’amaani ebifo eby’okwewogomamu eby’ab’omu Idumea. 17Baabikuba inho era bairirizaayo abo abaali nga bakuuma ebimante byabyo. Baamala baagema ebifo ebyo, nga bamaze okwita abantu boonaboona be baayagaananga, abaaghera emitwalo ng’oti ebiri (20,000).
18Aye abandi ku bazigu abaaghera ng’oti kenda (9,000), baasobola okulumukira mu bifo eby’okwewogomamu ebibiri ebyali ebigumu einho, ebyalimu buli kintu kye baali beetaga okugumira okuzingizibwa. 19Kale agho Yuda yaalekagho Simoni, Yosefu, ghalala ni Zakkayo n’abasaadha be, nga bamala bulungi okuzingiza abantu abo. Mwene yaaja mu bifo ebindi ye baali nga bali kumwetaaga amangu einho. 20Aye abandi ku basaadha abaali ni Simoni baali ba mairu. Kale abandi ku bazigu abaalumukira mu bifo ebyo eby’okwewogomamu baabagulirira, baabagha empiiya dha durakama emitwalo musanvu (70,000),10:20 durakama emitwalo musanvu (70,000): Edho nga ni kilo ng’oti nkaaga na ina (64) edha feeza. baabaleka beibagho. 21Yuda bwe yawulira kye baakola, yaayeta abakulembeze b’amagye, yaalumiriza abasaadha abo olw’okutunda baganda baibwe nga balekula abazigu baje babalwanise. 22Agho yaamala yaabaita olw’okulya mu banaibwe olukwe. Era mu kaseera keene ako yaaghamba ebifo ebyo ebibiri eby’okwewogomamu. 23Yuda oyo nga buli lutalo lw’alwana alughangula, era ku olwo lwe yalumba ebifo ebyo ebibiri eby’okwewogomamu yaita abantu abaswika mu mitwalo ebiri (20,000).
Yuda aghangula Timotheo
24Agho Timotheo eyali yaghangulwaku Abayudaaya eira, yaasolozaayo eigye einene ery’abalwani ab’oku mbalaasi ng’abatoola mu Asia. Yaafunayo n’eigye ery’abaisirukale abapangise nga lya maani inho. Era olwo yali ali kwidha nabo ng’ayenda azinduukirize ensi Buyudaaya agirwanise. 25Aye bwe baali nga bali kuseeta, Yuda n’abasaadha be baasaba Katonda. Baavaala kutiya, beeyugha enkungu mu mitwe, 26beeyala ghansi nga beefundiike agho ku madaala g’alutaari. Beeghemba Katonda abayambe alwanise abazigu baibwe nga bwe yasuubiza mu Mateeka ge.
27Bwe baamala okusaba baagema eby’okulwanisa byaibwe, baatambula olugendo luleeyiku okuva mu Yerusalemu, baatuuka aghantu baasula agho aye nga tibali ghala na bazigu baibwe. 28Ku nkyo inho, amagye ag’oku ndhuyi dhombi gaatoolera okulwanagana. Ng’eisuubi ery’eigye ery’Abayudaaya ery’okughangula tiriri mu kulwana nga baziramu ntete kyonka, aye ni mu kwesiga Musengwa. Aye ng’ery’abazigu baibwe liri mu kulwanisa maani kyonka. 29Okulwana bwe kwataama einho, abazigu baabona abasaadha bataanu abalungi einho mu mboneka nga bava mu igulu, nga bali ku mbalaasi edhisibiibwa mu nkoto enkoba dha zaabu edh’okudhivugisa. Era nga n’abakulembereiremu eigye ery’Abayudaaya. 30Abasaadha abo abataanu beezungululanga Yuda nga bali kumukuuma n’ebivaalo ebyaibwe eby’omu lutalo era n’eby’okulwanisa ebyaibwe. Mu kiseera n’ekirala nga bali kusindikira abazigu obulaso ghalala n’olukuba nga bya kulalakulala. Abazigu baatabulwa, baabulwa eky’okukola era baasasika. Agho Abayudaaya baatoolera okusalasala abazigu bulerebulere. 31Baatirimbula ab’oku bigere emitwalo ebiri n’ebikumi bitaanu (20,500) n’ab’oku mbalaasi lukaaga (600).
32Timotheo yeibagho yaaja mu kifo eky’okwewogomamu ekyakuumibwanga einho eky’e Gezeri, era nga kiduumirwa muganda we Kaerea. 33Yuda n’abasaadha be baazingiza ekifo ekyo okumala enaku ina nga bali kukyeguguna bwegugune. 34Aye abasaadha abaakirimu, nga bali kwesigulira ku bugumu bwakyo, baaleekaana ebivumo ebibi ebya buli nsambo nga babyolekeza Abayudaaya ni Katonda waibwe. 35Agho obwire nga buli kukya ku lunaku olwokutaanu, abasaadha amakumi abiri ku b’eigye lya Yuda beeghaayo nga baliku obusungu obwokya ng’oti muliro olw’ebivumo, baakana baaniina ekimante bagwa mule. Baaja nga batematema n’obukambwe obubitirivu buli muntu ye baayagaanirizanga. 36N’abasaadha ba Yuda abandi baaniina ku kimante oluuyi lule olundi olw’ekifo ekyo eky’okwewogomamu. Baakunaania omuliro ku bituuti byamu ebirengererwaku, era omuliro ogwo gwasansaanira ku bazigu abandi kamaala, gwabookya baafa. Ghaaligho n’ekikunsu ekyokusatu eky’abasaadha ba Yuda ekyagwa ku miryango ni kigimenhagho. Olwo kyaiguliragho eigye lya Yuda lyonalyona, baingira beefuga ekibuga. 37Timotheo eyali yeegisiisa mu nsulo ey’amaadhi baamwita, baita ni muganda we Kaerea, era baita ni Apollofane.
38Ebyo bwe byawa, Abayudaaya baayemba enhembo edh’okwebaza nga basaaka Musengwa, eyabooleka ekisa ekitaloodheka n’abagha n’obughanguzi.