
14
Okusaaka Simoni
1Mu mwaka ogwekikumi n’ensavu n’ebiri (172)14:1: Mu mwaka ogwekikumi n’ensanvu n’ebiri (172): Ogwo nga n’omwaka ogwekikumi n’ana (140) nga Kurisito akaali kwidha. kyabazinga Demetirio Owokubiri yaasoloza eigye lye, yaaja e Media afuneyo abanaamuyambaku okulwanisa Tirufo. 2Kyabazinga ow’e Perusia n’e Media eyayetebwanga Arusake Owomukaaga, bwe yakiwulira ati Demetirio aingiire mu nsi ye, yaatuma owundi ku baduumizi be mu igye lye, aje ageme Demetirio bamumuleetere nga mulamu. 3Ye baatuma yaaja yaaghangula eigye lya Demetirio, era yaamugema, yaamuleetera kyabazinga Arusake. Kyabazinga oyo yaamusiba mu ikomera.
4Ensi Buyudaaya yabaamu emiraala ekiseera kyonakyona Simoni kye yamala nga mulamu. Simoni oyo yakoleranga lwa bulungi bwa ighanga lye. Abantu kye baava ni basiima obufuzi bwe, ni bamugha n’ekitiisa, ekiseera kyonakyona kye yamala nga mulamu. 5Ekitiisa kye kyeyongera inho bwe yaghamba omwalo gw’e Yoppa, olwo yaaba ng’aigwiregho engira eja ku bizinga by’omu nhandha. 6Yagaziya ensalosalo edh’ensi ye, yaagifuga ng’emuli mu ngalo nga ghazira amutakania naire. 7Yaiza abantu kamaala abaanhagibwa mu lutalo ni batwalibwa nga basibe. Yeefuga ebibuga Gezeri, ni Bethizuri, n’ekifo eky’okwewogomamu eky’omu Yerusalemu. Yaamala yaatukuza ekifo ekyo eky’okwewogomamu, okukitoolamu obwonoonefu, era nga ghazira amutakania naire.
8Abayudaaya baalima ensi yaibwe mu miraala, eitaka lyabaza ebirime, n’emiti gyabala ebibala. 9Abakaire baatyamanga mu mpya dh’ekibuga nga bali kuloodha ebibairegho mu nsi. Ate abaisuka baavaalanga ebivaalo by’entalo mu bitiibwa. 10Simoni yaghanga ab’omu bibuga emere, yaabafuniranga n’eby’okulwanisa olw’okwetaasa. Ekyo kyamuleetera okumanhikana mu nsi dhoonadhoona. 11Yaaleeta emiraala mu nsi eyo, olwo Isiraeli yaasagamba n’eisanhu lingi inho. 12Buli muntu yaabanga mu masamba ge ag’emizabbibu ni mu miti gye emitiini ng’ali n’emiraala, nga ghaziragho amuleetera kutya. 13Mu biseera ebyo nga tighakaaligho alwanisa Bayudaaya, kuba bakyabazinga abazigu baali baghangwirwa. 14Simoni yayambanga abaavu abaalinga mu bantu be, yaamalagho abakozi b’ebibi n’abamenhi b’amateeka boonaboona ng’ajiira ku Mateeka ga Katonda agaabagheebwa Musa. 15Yafuula eisinzizo okuba ery’ekitiisa, yaalyongeramu n’ebintu ebikozesebwa mu kusinza kamaala.
16Abantu b’e Roma n’ab’e Siparita bwe baawulira bati Yonathani yafa, enaku yaabagema inho. 17Ate abantu b’e Siparita bwe baawulira bati Simoni n’eyaira mu kifo kya muganda we ng’Omukulu wa Bakabona, era bati n’ali kufuga ensi eyo n’ebibuga byamu, 1814:18: 1 Bamak 11:34baakola ekighandiiko ku bipande eby’ekikomo baabimugheereza, olw’okwizaagho obuyaaka omukwano n’enkolagana bye baali nabyo ni baganda be, Yuda ni Yonathani. 19Ebipande ebyo byasomwa mu lwekobaano e Yerusalemu.
20Eno n’embaluwa eyakoopololwa ku eyo ab’e Siparita ye baagheereza:
“Ife abafuzi ghalala n’abantu b’omu kibuga Siparita, tukulamwisa iwe Simoni Omukulu wa Bakabona, twalamusa n’abakulembeze, ni bakabona, ni baganda baife ab’eighanga Buyudaaya boonaboona. 21Abakwenda be mwagheereza abantu baife baatukobera nga bwe musaakibwa olw’ekitiisa n’okumanhikana bye muli nabyo, era twasagamba inho okubakyaza. 22Bye baatukoba twabita mu bighandiiko byaife ebikuumibwa eby’obwakyabazinga, tuti, ‘Abakwenda b’Abayudaaya bano, Numenio mutabane wa Antioko ni Antipateri mutabane wa Yasoni, baidhie ye tuli okwizaagho obuyaaka omukwano n’ife. 23Ekyo kisangaaziiza abantu baife olw’okubakyaza mu kitiisa, baasiima n’okuta mu materekero ag’obwakyabazinga ag’eighanga lino ekighandiiko ekikoopoloirwa ku ebyo bye baidhie okutukobera, olwo abantu b’omu Siparita babe nga baba nabyo mu bughandiike. Era bakoopoloire ekighandiiko ekindi ekifaananira irala n’ekyo baakigheereza Simoni Omukulu wa Bakabona.’ ”
24Ebyo nga biwoire, Simoni yaatuma Numenio e Roma n’ekirabo ky’engabo enene eya zaabu, olw’okukakasa ng’Abayudaaya bakaali n’enkolagana n’Abaroma. Engabo eyo ng’ezitogha kilo ebikumi bitaanu (500).
25Abaisiraeli bwe baawulira ebyo byonabyona, beebuuza mule bati: “Tuneebaza tutya Simoni n’abaana be? 26Simoni oyo ghalala ni baganda be, n’ab’endhu ya lata we boonaboona baaguma baalwana, baaghangula abazigu ba Isiraeli, ensi eno bagituusa ku idembe.” 27Kyebaava ni baghandiika ku bipande eby’ekikomo, ni babitimba ghaigulu ku mpango ku lusozi Sioni. Bino bye baaghandiika:
“Ku lunaku olweikumi n’omunaana olw’omwezi ogwetebwa Elulu, mu mwaka ogwekikumi n’ensanvu n’ebiri (172)14:27: mu mwaka ogwekikumi n’ensanvu n’ebiri (172): Ogwo nga n’omwaka ogwekikumi n’ana (140) nga Kurisito akaali kwidha., ogwo nga n’omwaka gwa Simoni Omukulu wa Bakabona ogwali ogwokusatu mu Asarameli, 28bino n’ebyatumanhisibwa mu butongole nga tuli mu lwekobaano olukologho, olwa bakabona, n’abantu, n’abakungu, n’abakulembeze: 29Ku mikuzi kamaala entalo bwe dhaatanukangagho mu nsi yaife, Simoni mutabane wa Mattathia era kabona ow’oku nda ya Yehoaribu, ni baganda be, baatanga obulamu bwaibwe mu kabi olw’okuziyiza abazigu okulumba eighanga lyaife n’olw’okukuuma eisinzizo n’Amateeka ga Katonda. Mu nsambo eyo baagheesanga eighanga lyaife ekitiisa ekitaloodheka. 30Yonathani yaleetera abantu b’eighanga lye okwegaita, yaafuuka Omukulu wa Bakabona waibwe, okutuusa lwe yafa ni yeeyimba ku badhaadha be. 31Abazigu b’Abayudaaya bwe baategeka okulumba ensi yaibwe n’okunhagulula n’okwonoona eisinzizo lyaibwe, 32Simoni yaasituka yaalwanirira eighanga lye. Yaakozesa empiiya edhidhe ku bubwe kamaala, yaafunira abaisirukale b’eighanga lye eby’okulwanisa, yaabasasula n’empeera. 33Yazimba ebimante okwezunguluza ebibuga by’omu Buyudaaya, okusingira irala Bethizuri ekiri ku nsalosalo, abazigu mwe baaterekanga eby’okulwanisa. Eyo yaataayo enkambi ey’abaisirukale Abayudaaya. 34Yazimba ebimante okwezunguluza omwalo gw’e Yoppa era n’ekibuga Gezeri ku nsalosalo ni Azoto eira ekyabangamu abaisirukale ab’abazigu. Mu kifo kyaibwe yaasenzaamu Abayudaaya era yaataayo n’ebintu byonabyona ebyali byetaagisa mu bibuga ebyo. 35Abantu bwe baabona Simoni nga mwesigwa inho era ng’ayenda inho okugheesa ensi ye ekitiisa, baamufuula omukulembeze waibwe era Omukulu wa Bakabona. Ekyo baakikola olwa byonabyona bye yakola n’obwesige, n’olw’okuleetagho okukoleranga ku mazima, era n’okufuba einho okuleetera eighanga lye ekitiisa.
36“Mu biseera bye ng’omukulembeze, abamaghanga agandi baabingibwa mu Buyudaaya. N’abaisirukale abazigu boona baabingibwa mu kibuga kya Daudi mu Yerusalemu, mwe baali bakoze ekifo eky’okwewogomamu. Era ng’omwo mwe baaviiranga ni baaja okwonoona eisinzizo eitukuvu n’ebifo ebiriinainegho. 37Simoni yaasenza Abayudaaya mu kifo ekyo eky’okwewogomamu, yaakizimbaku n’ekimante okukyezunguluza kibe ekifo ekikozesebwa okukuuma ensi n’ekibuga kyayo. Yaayongera ni ku bugungumavu bw’ebimante eby’oku kibuga ekyo Yerusalemu. 38Olw’ebyo byonabyona, kyabazinga Demetirio kyeyava n’amukakasa okuba Omukulu wa Bakabona, 39yaamugha okubalirwa mu bantu abaayetebwanga ‘Bakagwa ba Kyabazinga’, era ng’amugha n’ekitiibwa kinene. 40Demetirio yakola ekyo, lwa kuba yawulira ati Abaroma beeta Abayudaaya bakagwa baibwe, ab’omukago era baganda baibwe. Era lwa kuba yawulira ati Abaroma abo baasangaalira abakwenda ba Simoni mu bitiibwa.
41“Kale14:41: Kale mu bighandiiko ebindi mulimu muti: Era ati. Abayudaaya ni bakabona baibwe baasalagho bati Simoni n’abasika be n’abajanga okuba abakulembeze era babenga Abakulu ba Bakabona, okutuusa ng’omulanzi omwesigwa aboneike. 42Simoni n’aja okufuganga ensi yaibwe, alabirirenga eisinzizo, aduumirenga n’eigye lyaibwe. Aja kulabiriranga eby’okulwanisa, n’ebifo eby’okwewogomamu, n’emirimo gyonagyona egy’eighanga. 43Abantu boonaboona bateekwa okumugonderanga, n’endagaano dhoonadhoona dhikolebwenga mu liina lye. Ate mwene aidha kuvaalanga ebivaalo eby’ekikungu ebya langi ya nakasooma, yeesibenga n’olusibiro lwa zaabu.
44“Tighaabengagho muntu yeenayeena, waire kabona, anaikirizibwanga kumenhagho kintu kyonakyona ku ebyo ebisaliibwagho, oba okutakania Simoni by’alagiire, oba okweta olwekobaano mu ighanga nga Simoni oyo tamaze kumuganha, oba okuvaala ebivaalo eby’ekikungu ebya langi ya nakasooma, n’okwesiba olusibiro lwa zaabu. 45Omuntu yeenayeena ataajiirenga ku biragiro ebyo oba n’amenhaku obumenhe waire ekirala kiti, aidha kubonerezebwanga.
46“Abantu boona baisa kirala okulekera Simoni obukumu obw’okukola ng’ajiira ku biragiro ebyo. 47Simoni yaaganha era yaasiima abe omukulembeze awula mu boonaboona: nga n’Omukulu wa Bakabona, omuduumizi w’eigye, omufuzi wa bakabona era ow’Abayudaaya boonaboona.”
48Agho baasalagho bati ekiragiro ekyo kighandiikibwe ku bipande eby’ekikomo n’ekyuma ekisongovu. Ebipande ebyo babighanike aghantu ghe kisobola okubonebwa obukalamu okumpi n’eisinzizo. 49Era baasalagho okukoopolola ebighandiiko ebindi nga bifaananira irala n’ebyo, babikuumire mu iterekero. Olwo Simoni ni batabane be basobolenga okubifuna nga babyetaaze.