Swahili.Bible
Bible Society of Kenya
Bible Society of Kenya
Madaraka, Nairobi
PO Box 72983
Tel: 254 20602807
E-mail: info@biblesociety-kenya.org

9
Abimeleki awula Shekemu
1Abimeleki umwaana wa Jerubayaali waatsya i Shekemu isi babandaaye ba maayi weewe, waabalomela nibo atweela ni shikuuka shoosi ari, 2“Ni mundebeere babekhali ba ano i Shekemu khumanye oba nga bakana khuwulibwa ni basooleli ba Gidiyoni kamakhumi musaafu boosi, namwe bakana khuwulibwa n’umuundu mutweela. Ne ni mushebulile muri ise ndi mutweela khu baana beenywe luundi ndi uwe mu mafuki keenywe kameene.”
3Baryo bakhootsa ba Abimeleki baatsya baakanikha bilomo bino byoosi isi babaandu be Shekemu khulweewe. Baryo ni baamala khurekeeresa buulayi, bakhalawo khuuloondelela Abimeleki lwekhuuba aba ali umulebe waabwe. 4Baryo baawa Abimeleki bisiintsa kamakhumi musaafu ke feeza, nga babyaamisa mu lisaayilo lya Bayaali-Berisi. Abimeleki waraambisa tsinusu tsino khuukulilila babaandu babaakhalimo ta, bafukiilile khukhwikyela baloondeleli beewe. 5Aryo lwanyuma wamawo waatsya muungo mwa paapawe mu shiriimba sha Ofura, weeraka babandaaye be ba maayi beewe babaandi, kamakhumi musaafu, khu libaale litweela. Ne khurusakho Yosamu umwaana wa Gidiyoni ufuura bukyeekhe yenyene niye uwebisa luundi waatitukha. 6Lwanyuma babaandu be Shekemu ni Besi Milo baabuusana atweela aambi ni kuusaala kuboofu kukuuli aambi ni Shekemu khukhwikhasa Abimeleki nga umuyiinga waabwe.
7Ne Yosamu n’awulila khu shino, waatsya wemikha khu ngaaki khwe lukiingi Gerizimu, waalomela angaaki nga aloma ari, “Inywe babaandu mweesi be Shekemu, nimumbuliilise nio Wele naye anyale khuubawuliilisa inywe. 8Aabawo shifukhu shitweela bisaala byakhalawo khuutsya khwiroborera umuyiinga wabyo. Shishanyoowa bisaala bino byaalomela kuusaala ku olivu biri ‘Iwe n’ube umuyiinga weefwe.’ 9Ne kuusaala ku olivu kwekaana nga kuloma kuri, ‘Mukana ise indekhe khukhwaamamo kamafura kakaweesa babaandu ni ba wele shiriifwa, niile busa khukhwiwuuba khulwe bisaala bibiindi?’
10“Bisaala tsana ndi byaatsya khuulomela kuusaala kufigi biri, ‘Iwe n’ube umuyiinga weefwe.’ 11Kusaala kuno kufigi nakwo kwekaana nga kwiilamo kuri, ‘Mukana ise indekhe khukhwaamakho kamatuunda kamatokota, niile busa khukhwiwuuba khulwe bisaala bibiindi?’
12“Bisaala tsana ndi byaatsya khuulomela kuusaala kusabibu biri, ‘Iwe n’ube umuyiinga weefwe.’ 13Ne kuusaala kusabibu nakwo kwekaana nga kwiilamo kuri, ‘Mukana ise indekhe khukhwaamamwo iviini isangaasa ba wele ni babaandu, niile busa khukhwiwuuba khulwe bisaala bibiindi?’
14“Lwanyuma lwayo, bisaala byaakhalawo khuutsya khuukanikha isi kuusaala kwe kamawa biri, ‘Iwe yiitsa ube umuyiinga weefwe.’ 15Kuusaala kwe kamawa kuno kweelamo kuri, ‘Inywe ni muba nga mungana ise khuuba umuyiinga weenywe, nimwiitse mwiibise mu shiniini shase ni nase kane imbakhiinge. Ne ni muba nga mulikho mumoombesa busa, kane kumulilo kwaame musiise, kwooshe kumalewo bisaala byoosi bya Lebanoni!’
16“Ni nashiryo, inywe ni muba nga mwakhola buulayi, luundi mu mwoyo kumulayi khukhwikyelisa Abimeleki khuuba umuyiinga weenywe, naluundi ni muba nga mwakhola buulayi Gidiyoni ni be muungo mweewe, naluundi ni muba nga mwamukhola buulayi nga abe ni shaakha khuumukholikhakho; 17lwekhuuba ilala paapa wase aabasoolanila inywe, wewaanayo buulamu bweewe, khuubona ari abawonesa inywe khukhwaama isi ba Midiyani. 18Ne ari bona shaleelo mwenyukhiile paapa wase ni be muungo mweewe, mweera ni babaana beewe khu libaale litweela. Muryo mwakyelawo mwekyelisa Abimeleki, umwaana w’omukhasi umukulwa khuuba umuyiinga weenywe, lwekhuuba ali umulebe weenywe. 19Nashiryo inywe babaandu mweesi be Shekemu, ni muba nga mwakholile buulayi nga ni shaakha khuuba isi Gidiyoni ni be muungo mweewe, khayo nambaase ndi inywe ni Abimeleki kane mwikhoyesanatsake. 20Ne ni muba nga mwakhubirisa buulayi Gidiyoni ni be muungo mweewe nga ni shaakha khuuba ta, inoomba ndi khali Abimeleki abahesile inywe, babaandu be Shekemu ni be Besi Milo, mweesi ni kumulilo, naluundi khali nanywe mukholile Abimeleki shishiindu nisho shitweela sheene.”
21Lwanyuma lwe bilomo ibyo, Yosamu waatitukha waatsya khuumenya mu shiriimba sha Beeri, lwekhuuba aarya burafu bwa yaayawe Abimeleki.
Abimeleki ahesa Shekemu
22Abimeleki aawula Isiraeli khuumala kimiiko kitaru. 23Ne lwanyuma Wele waarumana kumwoyo kumubi akari a Abimeleki ni babaandu be Shekemu. Baryo babaandu be Shekemu bano beetsamo shishituluungu isi Abimeleki. 24Mu bino byoosi bibyeelakho, Wele waawa Abimeleki shitaambiso atweela ni babaandu boosi be Shekemu babaamuyeetakho, khulwe khuhesa babandaaye babaana ba Gidiyoni kamakhumi musaafu. 25Baryo babaandu be Shekemu baatsya nga beereka khu ngoongo khu ngaaki khuuliimisa Abimeleki ni baselikhale beewe, baaba nga barumanaka babaandu babaandi khuutsya khunuula babaandu babaabira khu nguudo bibiindu byaabwe. Ne yabawo umuundu uwatsya waaboolela Abimeleki khu luwomelo luno.
26Shifukhu shitweela, Gali umwaana wa Ebedi, waatsya khuumenya mu Shekemu atweela ni babandaaye. Baryo babaandu be Shekemu baamuramo bubwiyikinwa. 27Imbuka niyoola iye likyesa lye kimisabibu, babaandu be Shekemu baatsya mu mikuunda kyaabwe, baabuta kimisabibu, baasuuramwo iviini. Lwanyuma baatsya mwisaayilo lya wele waabwe, baaba ni kamayiiya. Ne ni baaba nga balya luundi nga banywa, baakhomyaasaka naabi Abimeleki. 28Kila Gaali umwaana wa Ebedi aloma ari, “Wuutsi Abimeleki niye naanu? Ni nafwe babaandu be Shekemu nibo banaanu khuuba nga ifwe khuwulibwa ni naye? Niye s’ali busa umwaana wa Jerubayaali, ni Zebuli niye umuro weewe? Ari inywe ni mwaakaanise basaani ba Hamori, lwekhuuba nibo bali babetsukhulu ba Shekemu babeene. Lwashiina ifwe khwakaanisa Abimeleki? 29Ilala ise imba nga niye uuli umuwuli wa Shekemu, khali naarusawo Abimeleki uyo! Khali naamulomela ndi, ‘Yifunilayo baselikhale babaandi, mwiitse ifwe khubasoolanise khubawule.’”
30Ne Zebuli, umukhulu we shiriimba n’awulila bilomo byeesi Gaali umwaana wa Ebedi aloma, lirima lyaamuniina. 31Shikila arumanisa buurume isi Abimeleki uwaba nga ali i Aruma, nga amuboolela ari, “Bona Gaali umwaana wa Ebedi, weetsile i Shekemu atweela ni babandaaye, ali khuukhonjelesa shiriimba shoosi shikhurure khwiiwe. 32Ari ise nambaasa ndi iwe atweela ni baselikhale boowo, mwinyukhe mu shilo, mwiitse mwibuulile mu mikuunda. 33Kumutikhinyi antsye nga busha, nga inyaanga irura, inywe mwitsukhe khu shiriimba. Ari uri Gaali ni baselikhale beewe beetsa khuubasoolanisa inywe, iwe ukhole shoosi sheesi unyala khuubawula nibo.”
34Aryo Abimeleki ni baselikhale beewe boosi benyukha baatsya i Shekemu mu shilo. Waawukhanisamo baselikhale beewe mu matuuli kane, baatsya bebuulila aambi ni shiriimba. 35Gaali umwaana wa Ebedi waatsya weemikha khu shilibwa she shiriimba. Abimeleki ni baselikhale beewe basookhakayo isi beebisaka. 36Ne Gaali n’ababona, waalomela Zebuli ari, “Bonakho! Iliwo babaandu babaali khukhwaamaka khu lukiingi nga beekha!”
Naye Zebuli waamwiilamo ari, “Iwe uli khubona bibiniini bye tsingoongo waambaasa uri babaandu.”
37Ne Gaali waaloma luundi ari, “Taawe. Iliwo babaandu babaali khukhwikhaka khukhwaama khu lukiingi. Naluundi waliwo lituuli liliindi liliili khukhwaamila khu lubeka lwe kuusaala isi babaandu bakanikhila ni kimyoyo kye baafu.”
38Awo nio lwanyuma Zebuli waamwiilamo ari, “Ari khukhwibuyila khwoowo khuli eena? Siyabeele iwe niye uwebuyiile nga uloma uri, ‘Abimeleki niye naanu unyala khuuba umuwuli weefwe i Shekemu?’ Ari babaandu beesi iwe walekelesile beetsile bali ibulafu we shiriimba. Ari rura utsye ubasoolanise khubone.”
39Aryo Gaali waaraangilila baselikhale beewe be Shekemu, baatsya khusoolanisa Abimeleki. 40Ne Abimeleki waasoolanisa Gaali waamuwula, aryo waatitukha. Bakali khu baselikhale ba Gaali nabo baatitukha, ne baakali khu nibo beeribwa. Ni kimilaambo kyaabwe kyaakwa nga kyaasalaniile busa khuutsya khwoolela ilala khu shilibwa she shiriimba. 41Abimeleki niye waarama i Aruma, ne Zebuli waatsya nga atimisa Gaali ni babaandaaye waabarusa mu Shekemu.
42Khu shifukhu shisheelakho, babaandu be mu Shekemu baarura baatsya mu mikuunda khuuraamba nga busheele, ne yaabawo umuundu uwatsya waaboolela Abimeleki. 43Aryo Abimeleki waatsya ni baselikhale beewe, waabawukhanisamo kamatuuli kataru, baatsya bebuulila mu mikuunda. Nga n’abona babaandu barura mu shiriimba, niye ni baselikhale beewe baabebwakala. 44Abimeleki ni baselikhale beewe baatima khaangu baatsya baaliindila khu shilibwa she shiriimba. Nga bano bakhola baryo, baselikhale beewe babaaramile baatsya baakwiilikhilisa babaandu iyo mu mikuunda, baabeeraka boosi. 45Buusoolo bweloosela khu shifukhu isho shoosi khukhwoolesa Abimeleki ni baselikhale beewe ni baawaamba shiriimba, beeraka ni babaandu babaashibamo boosi. Lwanyuma baafuniaakaka bibyoombakhe bibyaba mu shiriimba byoosi, baasalanisaka ni kumuunyu buli aandu oosi9.45 Basaalanisaka kumuunyu: Kuno ifwaana kwaba kumukholo kwe khukhwookesanisa kuri shiriimba shatsubibwile.
46Babaandu be Shekemu ni baawulila shino, baatimaka baatsya beebisa mu lisaayilo lya Eli-Berisi.9.46 Eli-Berisi: Lino lisiina liliindi lya Bayaali berisi. 47Ne yabawo umuundu uwatsya waaboolela Abimeleki ari babaandu bano baabusaane iyo, 48aryo waaraangilila liiye lyeewe, khuutsya khu Lukiingi Zalumoni. Nga batsya ibweene iyo, waasuta iyaywa, waarema lusakya lwe kuusaala, waalusutila khwibeka khweewe. Lwanyuma waalakila baselikhale beewe ari, “Yinyukhilamo! Khola khaangu sheesi muboone nga ise ikhola.” 49Baryo buli mutweela khu nibo waarema lusakya, baatsisuta, baaloonda khu Abimeleki. Baatsya baatsipaanga khu matikiiyi ke lisaayilo, baaliwaambisakho kumulilo. Baryo babaandu boosi, basaani ni bakhasi, babaaba beebisilemo, baboola nga shikana shitweela (1,000), baafwiilamo.
50Nga waamalile khuuhesa Shekemu, Abimeleki waatsya ndi webwakala shiriimba Sebesi, waashiwaamba. 51Ne mukari mu shiriimba isho, mwabamo kumunaala kumuwaangafu, mweesi babaandu boosi be mu shiriimba isho baatimila khuutsya khwibisa. Baryo baakhomekhela mukari mu shiriimba, baaniina khu munaala khu ngaaki. 52Abimeleki ni liiye lyeewe baatsya benjila nga bakana khukhwibwaakala kumunaala ukwo. Ne n’aba nga alikho erekekha khuwaambisa shilibwa kumulilo, 539.53: 2 Sam 11.21umukhasi mutweela waatuuma libaale liboofu lilyeene, lyaakwa khu murwe kwa Abimeleki, lyaaraaka kumurwe. 54Kila Abimeleki alomela umuselikhale umuyeeti weewe uwamuba aambi ari, “Sowoolayo lurima lwoowo, iwe umbune ise ifwe. Singana babaandu beetsa khuloma bari umukhasi niye uwuntsirire ta.”
Aryo kila umuselikhale uyo amuwuna lurima, waafwa. 55Baselikhale ba Isiraeli ni baabona bari umuraangilisi waabwe waafwiile, beelakayo ingo waabwe.
56Aryo Wele waasasula Abimeleki lwe buubi bwoosi bweesi aakhola isi paapawe, nga ni eera babandaaye kamakhumi musaafu. 57Ni babaandu be mu Shekemu nabo Wele waabawa shitaambiso lwe buubi bwaabwe bwoosi. Shiryo shitsubo sha Yosamu umwaana wa Gidiyoni sheesi aakhola shoolelela.