Swahili.Bible
Bible Society of Kenya
Bible Society of Kenya
Madaraka, Nairobi
PO Box 72983
Tel: 254 20602807
E-mail: info@biblesociety-kenya.org

9
Nabakyelama we Sheba akyeniyila umuyiinga Solomoni
(1 Bayiinga 10.1-13)
19.1: Mat 12.42; Luka 11.31Nga Nabakyelama we Sheba n’awulila biilayi bibiwaamba khu Solomoni, aryo naye weetsa i Yerusalemu khuumukhaka nga amureeba bireebo birafu naabi. Niye eetsa nga ali ni baakhulu baakali khukhwaama mu shibala sheewe, wameemisa tsiŋamila tseewe khuusuta biwaano bya buli saambo, bibiwunya buulayi, kamabaale ke buukusi bwe angaaki, atweela ni zaabu. Aryo nga n’olayo, waakanikha ni Solomoni nga amuboolela buli shiindu shoosi shishaba khu mwoyo kweewe. 2Solomoni naye waaba nga elamo bireebo byeewe byoosi byeesi areeba. Mbaawo na shitweela sheesi Solomoni aakhasikha khuumusontsoola ta. 3Nabakyelama yuno weyaanga naabi lwe kamakhula ke angaaki keesi Solomoni aaba nako, waabona ni lubili lwe kamaani lweesi Solomoni ombekha. 4Waabona ni biilyo byeesi baakabula khu meetsa yeewe, isaambo isi baakhulu be mu lubili lweewe bekhalamwo, isaambo isi babaakaanisi beewe boosi baakwaaramwo, ni tsisaayilo tseesi awaanayo isi Umukasya mu Liisaayilo Liikhulu. Bino byoosi byaamulekha nga waasamiliile busa.
5Lwanyuma lwa bino byoosi, kila Nabakyelama yuno aboolela Solomoni ari: “Bibiindu byoosi byeesi nawulila nga ndi mu shibala she weefwe, kamakhula koowo atweela ni byeesi ukholile, bili bya ŋali. 6Ne sinabifukiilisa ta, khukhwoolesa ni neetsile ano, naabibona ni tsimoni tsase samweene! Ate ndi waliwo biikali abe byeesi bakhaamboolelakho ta. Byeesi imboone ni byeesi imbuliile bifuurira aleeyi naabi byeesi baamboolela. 7Nga bali ni tsikhabi babaandu bano babaakhwakaanisa iwe! Nga bali ni tsikhabi bano babaaba ni nawe nga barekeeresa bilomo bino bye kamakhula byeesi ukanikha. 8Aruuyibwe naabi Umukasya Wele woowo! Niye umweene uwakhusiima iwe, wakhwikhasa khu shitsoloŋo khuuwula nga umuyiinga wa Isiraeli. Shibonekha lubuula shiri Wele akana naabi linaambo lino, naluundi s’alilyaantsukha ta, lwekhuuba waakhukhola iwe khuuba umuyiinga, ubawula buulayi ni mu bwaŋali bwoosi.”
9Lwanyuma nabakyelama we Sheba waaha Solomoni shiwaanwa she tsikilo tse zaabu tsitsituumisa mu bikana bine (4,000), ni khuutubakho ni bibiindu bye buukusi bwe angaaki, ni bibiwunya buulayi byeesi umuundu yeesi abe akhaabatsakakho nabyo ta.
10Babaandu babaama wa Hiramu, ni naabo babaaba ba Solomoni baatsya baareera izaabu khukhwaama i Ofiri, ni tsimbaawo tse kuusaala alugamu, ni kamabaale kakaandi ke buukusi bwe angaaki. 11Khukhwaama mu tsimbaawo tse kuusaala alugamu kuno, baakukholamu biniinilo bye khuutsya mu Liisaayilo Liikhulu ly’Omukasya, ni bibiindi bye khuutsya mu lubili lw’omuyiinga. Tsitsiindi waatsikholamo tsiindingiti ni kamatuungu kakaandi khulwe babeembi be kimyeenya. Abe mbaawo ni shishiindu nga shino shishakholekhakho mu Yuda ta.
12Umuyiinga Solomoni naye waawa nabakyelama we Sheba shiindu shoosi sheesi akana. Aryo waamuloomba amuwe biwaano bye angaaki naabi ni khufuurakho ibyo byeesi niye amureerera wamuwa. Lwanyuma lwayo, nabakyelama atweela ni babaandu beewe babeetsa ni naye, beelayo mu shibala she waabwe.
13Abe busiro bwoosi bwe zaabu isi Solomoni afuna mu mwiiko, abe bwoolesa tsikilo kimikaanda kibili ni bikana bitaru (230,000). 14Izaabu yino abe yoolesa busiro ubwo, nga wakhurakho isi babaakulaana ni baasubusi baamureereratsaka ta. Bayiinga be Arebiya ni baaraangilisi be mu shibala sha Isiraeli, nabo baamuwatsaka izaabu ni feetsa.
15Solomoni aakhola tsingabo tsimboofu khukhwaama mu zaabu bitoondo bibili, nga abe buli ndweela yoolesamo tsikilo nga musaafu tse zaabu. 16Wakholayo ni tsingabo tsitsiindi tsinjeekhe bitoondo bitaru, natso khukhwaama mu zaabu mweene, nga buli ndweela yoolamo tsikilo nga tsitaru tse zaabu. Tsingabo tsino watsibiikha mu ntsu yeewe isi balaanga bari Lukhobo lwe Shisaali she Lebanooni.
17Umuyiinga waakholesayo shitsoloŋo khukhwaama mu masaanga ke tsintsofu, ni khu ngaaki khwasho baabirisakho izaabu inyene. 18Khuuniina khukhwoola khu shitsoloŋo, yabawo biniinilo bisesaba, ni khaarebe khe khusaambakho bikyele nakho nga khe zaabu, nga baakhabuumbila khu bweene, ni khu buli lubeka lwe shitsoloŋo, nga khulikho isi ekhasa kamakhono keewe. Baabuumbayo ni bifwaani bye tsitalanyi bibili, nga buli shitweela shili khu lubeka lutweela lwe shitsoloŋo. 19Yabawo ni bifwaani bibiindi likhumi na bibili bye tsitalanyi, nga byaayimikha khuulolelanila bibili bili khu buli shitweela khu biniinilo tsana bisesaba. Siyaabatsakawo shitsoloŋo shishiindi shoosi mu shibala shoosi abe shishinyala shaafwaananakho ni sha Solomoni isho ta.
20Bikhopo bye khuunyweelamo by’omuyiinga Solomoni byoosi abe byakholebwa khukhwaama mu zaabu. Ni bibiindu bibiindi bye khuuraambisa byoosi bibyaba mu Lukhobo lwe Shisaali she Lebanooni, byoosi byaba byakholebwa khukhwaama mu zaabu inyene, lwekhuuba ifeetsa yaba ibonekha nga mbaamo buulayi ta, mu biseela bya Solomoni.
21Umuyiinga Solomoni aaba ni tsimeeri tsitsakyeendelatsaka khu nyaantsa tsimboofu, khuutsyatsaka i Tarushiishi, nga tsitsiila atweela ni tsa Hiramu, khuutsya khureera izaabu. Nga abe kumuluundi mutweela mu buli kimiiko kitaru, tsimeeri tsino tsitsya i Tarushiishi khuutsya khureera izaabu, ifeetsa, ni kamasaanga ke tsintsofu, atweela ni tsikhobe, ni binywiinywi pikooko.
22Aryo umuyiinga Solomoni waaba nga niye ufuura buyiindifu, ni khuuba ni kamakhula mu shibala shoosi. 23Isho shaakila bayiinga babaandi khukhwaama mu shibala shoosi, khukhwiitsaatsaka khuuwulila bilomo bye kamakhula byeesi Wele aawa Solomoni khuukanikhatsaka. 24Abe buli lweesi beetsila, buli mwiiko, buli mutweela nga amureerera biwaanwa bye feetsa, ni bye zaabu, ni bikwaaro, ni bubaane, ni bibiwunya buulayi, ni tsiŋwaaŋwa, atweela ni tsinyuumbu.
259.25: 1 Bay 4.26Solomoni aba ni kamaayilo ke tsiŋwaaŋwa nga koola bikana bine (4,000), ni kamakaali kaatso. Ne umweene aba ali ni tsiŋwaaŋwa kumukaanda mutweela ni bikana bibili (12,000) tseesi abayila mu Yerusalemu atweela ni babaatsitimisa, ni mu biriimba bibiindi. 269.26: Rak 15.18; 1 Bay 4.21Naluundi niye aawula baayiinga be kamanaambo kakaandi, khukhwaamila ilala khu luutsi Efulaati khu lubeka lwe ngaaki, khuutsya khwoolela ilala khu shibala she ba Firisitiya, khu lubeka lwe mwaalo, ni khuutsya khwoolela ilala khu lwaakha ni Misiri.
27Khu mbuka ya Solomoni nga umuyiinga, ifeetsa yaba buli aandu oosi mu Yerusalemu yafwaana busa nga kamabaale, ni kimisaala sida kyafwaana busa nga kimisaala kimisukamooli kikyaba buli aandu mu shibala sha Yuda she bikoongo. 289.28: Maka 17.16Tsiŋwaaŋwa tsa Solomoni baatsireeratsaka khukhwaama mu bibala nga Misiri, ni bibala bibiindi.
Khuufwa khwa Solomoni
(1 Bayiinga 11.41-43)
29Bibiindu bibiramile byoosi byeesi Solomoni akhola nga ali umuyiinga, khukhwaama iburakikhilo khukhwoolela ilala ibumaliiliso, byaronebwa n’umuŋoosi Nasani, atweela n’umuŋoosi Ahija uwe Shilo, atweela n’umuŋoosi Ido uwaba umuboni luundi warona bibyawaamba khu Yerobowamu umwaana wa Nebati. 30Solomoni awula shibala sha Isiraeli shoosi nga asiintsiila mu Yerusalemu, khuumala kimiiko kamakhumi kane. 31Lwanyuma lwa byoosi waafwa. Aryo baamusiikha mu shiriimba sha paapawe Dawudi. Umusooleli weewe Rehobowamu wekyela umuyiinga mu bikyele byeewe.