Swahili.Bible
Bible Society of Kenya
Bible Society of Kenya
Madaraka, Nairobi
PO Box 72983
Tel: 254 20602807
E-mail: info@biblesociety-kenya.org

7
Solomoni ombekha lubili lweewe
1Solomoni khukhwombekha lubili lweewe, shamuyilila kimiiko likhumi na kitaru, khuulumalila ilala.
2Solomoni ombekhayo ni shishoombekhe shishiindi sheesi baalaanga bari Lukhobo lwe Shisaali sha Lebanooni. Lukhobo luno lwaba lwoolesa buuleeyi tsifuuti shitoondo shitweela ni kamakhumi karaano, buubalaayi nga lwoolesa tsifuuti kamakhumi musaafu na tsiraano, ni buuleeyi khuuniina mu ngaaki tsifuuti kamakhumi kane na tsiraano, ni mu ngaaki mwayo baakhupilamo tsimbaawo tsimboofu tse kuusaala ku sida, nga tsaayikhala khu misiindi nakyo kye tsimbaawo tsa sida. 3Shisuli she Lukhobo luno lwoosi baashikhupilakho tsimbaawo tsa sida, tsitsekhala khu misiindi kamakhumi kane na kiraano, nga mu buli lunyilili mulimo kimisiindi likhumi na kiraano. 4Khu buli litikiiyi khwabakho tsinyilili tsitaru tse kamadirisa, nga kaalolelaniile. 5Ni kimilyaango kitaru atweela ni kamadirisa nako kataru, khu buli luwaande, byaba aambi ni lukhobo lwe bweeni.
6Ombekhayo ni Lukhobo lwe Kimisiindi, lulwaba lwoolesa tsifuuti kamakhumi musaafu na tsiraano buuleeyi, ni tsifuuti kane na tsiraano buubalaayi. Ni buraangisi isi benjilila boombekhayo ni kimisiindi khukhwibotokhelelayo, baakibiimbakho khu ngaaki.
7Solomoni ombekhayo ni Lukhobo lwe Shitsoloŋo, mweesi akayilamo kimisaango. Lukhobo luno baalukhupilakho tsimbaawo tsa sida khukhwaamila ilala aasi amukhe, khukhwoolela ilala mu ngaaki.
87.8: 1 Bay 3.1Lubili lulweene mweesi Solomoni aakonatsaka, lulwaba inyuma we Lukhobo lwe Khuukayilamo, byombekhebwa musaambo ndweela. Aryo ombekha bukono bubufwaana buryo, mweesi umukhaana wa Faraawo, mutweela khu bakhasi beewe aamenyatsaka.
9Bibyombekhe bino byoosi atweela ni lulwaanyi lwakhwo lweene, khukhwaamila ilala khu musiingi khukhwoola khu ngaaki, byombekhebwa nga baraambisa kamabaale ke buukusi bwe angaaki, keesi baabeetsa buulayi bweene, nga baraambisa kimisumeeno, baakamiliisa khu buli lubeka. 10Khukhwoombekha kumusiingi baaraambisa kamabaale kamaboofu kameene, luundi nga kamalayi, nga kamalala koolesa tsifuuti likhumi na tsiraano buuleeyi, ni kakaandi nga koolesa tsifuuti likhumi na tsibili buuleeyi. 11Khukhwiila khu mabaale kano, baalooselakho kamabaale kakaandi ke buukusi bwe angaaki, kakaabeetsebwa buulayi, khukhwombekha kamatikiiyi, ni khutubakho tsimbaawo tse kimisaala kya sida. 12Kamatikiiyi khukhwibotokhelela lulwaanyi lwe lubili lw’omuyiinga baalwoombekha mu leeya tsitaru, nga baraambisa kamabaale kamabeetse, ni leeya ndweela iye tsimbaawo tsa sida, nga kamatikiiyi ke lulwaanyi lwe mukari lwe Liisaayilo Liikhulu, ni buraangisi wayo ni byafwaana.
Buuraambi bwa Huramu mukari mu Liisaayilo Liikhulu
13Umuyiinga Solomoni waarumanisa umusaani isi baalaanga bari Huramu, khukhwiitsa khukhwaama i Tuulo. 14Umweene yuno aaba umusooleli wa namulekhwa uwaba aama mu shikuuka sha Nafutaali, ni paapawe uwaba nga waafwa, aba aama mu Tuulo mu bweene, uwaba umubasi umulayi mu byuuma bya buroonzi. Huramu yuno naye aaba umusaani umumanyilifu naabi mu bye khuraambisa bibyuuma byoosi bya buroonzi. Aryo weetsa isi umuyiinga Solomoni, waamukholela kimilimo kyoosi kyeesi aamuwa khuumukholela.
Kimisiindi kibili kya buroonzi
(2 Bye Kimiboolo 3.15-17; 4.1-10)
15Huramu yuno aakhola kimisiindi kibili kya buroonzi, kikyaba kyoola buuleeyi tsifuuti 27 buli kutweela, ni tsifuuti 18 mu bubalaayi bwa buli kutweela. 16Imurwe wa buli kusiindi aabuumbilakho buulayi bikofwiila bya buroonzi abe buli shitweela shoola tsifuuti musaafu ni shisiintsa (7 1/2) mu buleeyi. 17Khu buli shikofwiila, aabororakakho tsinyilili musaafu abe tsitsifwaana nga kiminyololo. 18Naluundi weelayo waakholakho khu bikofwiila bino tsinyilili tsitsiindi abe tsitsibonekha nga buubeya7.18 Buubeya: Kano kaaba kamatuunda kakaaba kali ni laangi imbesemu.
19Khu misiindi kye buraangisi isi benjilila, aabuumbilakho bikofwiila bye bibya bibibonekha nga bimuli, nga byoolesa tsifuuti tsisesaba buuleeyi khuuniina mu ngaaki. 20Khu ngaaki kwa buli shikofwiila she khu misiindi kibiili, khukhwaba khukhwibotokhelele, aronakakho bifwaani bye kamatuunda pomeguranetisi bitoondo bibili, nga kali mu nyilili. 21Huramu ombekha kimisiindi kibili kya buroonzi iburaangisi imulyaango kumuboofu isi benjilila mu Lisaayilo Likhosefu, nga kutweela kulola imwaalo, ni kukuundi nga kulola ingaaki. Kusiindi kukwaba imwaalo baakulaanga bari Jakini ni kwe mwaalo bari Bowazi7.21 Jakini ni Bowazi: Shino shimanyisa shiri Wele niye urawo, ni kwe ngaaki baakulaanga bari Bowazi Shimanyisa shiri Mu niye nimwo mumuuli kamaani. 22Bikofwiila bibyafwaana nga bimuli baabira khu ngaaki khwe kimisiindi.
Kuryo kumulimo kwe kimisiindi kwaaba nga kwaweele.
Inyaantsa ya buroonzi
(2 Bye Kimiboolo 4.2-5)
23Ndi luundi Huramu waayabayo lilowo lilibotokhelele, baalyoombekha ni buroonzi. Lilyaba lyoola buuleeyi bwe khu minwa khu ngaaki tsifuuti likhumi na tsiraano. Lilowo lino baalilaanga bari inyaantsa imboofu. Yaba yoolesa tsifuuti musaafu buuleeyi aasi, ni tsifuuti kamakhumi kane na tsiraano khukhwibotokhelela. 24Inyaantsa imboofu yino baakibuumbilakho tsinyilili tsibili tse kamamuka ke bibyuuma, khukhwibotokhelela khu minwa khwe lilowo mweesi yaba.
25Aasi e nyaantsa yino aabawo tsiyeeyi tse bibyuuma likhumi na tsibili, nga tsoositsana tsaloolelela ibulafu. Tsitaru khu nitso tsaba tsaaloolelela kwe ngaaki, tsitaru nga tsaaloolelela kwe bukwanyaanga, nga tsitaru ndi tsaaloolelela kwe mwaalo, ni tsitaru tsitsiindi nga tsaaloolelela kwe bwaamanyaanga. 26Litikiiyi lye nyaantsa mu buboofu bwe mukari bwalyo, lyaba lyoolesa tsisentimita 8, ni khu minwa khwayo abe khwafwaana khwe shikhopo sheesi baaronakakho bimuli bibimulisile. Lilowo lye nyaantsa lino abe linyala lyoolamo tsi lita tse kameetsi kimikaanda kine.
Bikaari bya buroonzi
27Huramu luundi aakholayo bibiindu bibiili nga bikaari bya buroonzi likhumi, buli shitweela nga shoolesa tsifuuti tsisesaba buuleeyi, tsifuuti tsisesaba buubalaayi, ni tsifuuti tsine ni shisiintsa buuleeyi bwe khuuniina mu ngaaki. 28Bikaari bino baabikhola nga khulikho kimibya kikikhiikha. 29Khu mibya kino baawakhakho bifwaani bye tsitalanyi, ni tsiyeeyi, ni bakeruubi. Khu ngaaki ni aasi e bifwaani bye tsitalanyi bino ni bye tsiyeeyi, baaronayo bimuli. 30Buli shitweela khu bikaari bino baashikhwiikhakho kimipiila kikikyeesa kya buroonzi, ni buufunyilo nabwo nga bwa buroonzi. Ni khu soonda tsiine khwabakho biibya bibyeemikha nga bibitikiya. Bibitikiya bino baabironakho bimuli khu buli luwaande. 31Ibwinjiililo wayo yabawo shiibya shishibotokhelele. Shaba buuniina mu ngaaki ifuuti 1 1/2 khukhwaamila khu ngaaki khwe shikaari, naluundi ni bukhiikha shaba shoolesa tsifuuti 2 1/4. Ibulafu washo baaronakakayo bifwaani. Kimibya kyaba kilekhaana tsimbeka tsoosi, tsaalekha khuba tsitsebotokhelela ta. 32Aasi e kimibya, aabawo kimipiila kikikyeesa kine, nga baakitubaasa khu mibya kikyaba nga kyaatubaasibwa khu shikaari, shafwaana nga shishiili busa shibuufu shoosi. 33Kimipiila kikikyeesa ikyo abe kyafwaana nga shikaari shishikhweesebwa ni tsiŋwaaŋwa. Ni bibyuuma bibikhiikha byakhwo, ni tsimbaki tsakhwo, ni bibyuuma khweesi kimipiila kiba, ni bibibowa byakhwo, byaba nga byakholekha khukhwaama mu buroonzi.
34Yabakho ni bibiitikiya aasi bine khu buli soonda tsiine tse shikaari, ni nabino nabyo byaba byaatubaasibwa khubweene, shafwaana nga shishiili shibuufu busa. 35Khu ngaaki khwa buli shikaari khwaba khwoolesa buubalaayi tsisentimita 22. Bibitikiya bibyaba khu ngaaki, ni kimibya kye aasi, byaba byakholebwela khu bweene shafwaana nga shishiili shibuufu busa. 36Khu biitikiya tsana ni khu mibya, baaronakakho bifwaani bye bakeruubi, ni tsitalanyi, ni kimisaala kamasheendu, ni khuutubakho bifwaani bye bimuli, khuusiintsiila khu buubalaayi bwe shiifwo nga ni bwaba. 37Iyino niyo isaambo isi bikaari bye kameetsi byoosi byakholekha, nga byoosi bili bibilekhaana busa, naluundi nga bifwaanana busa mu bukali ni mbonekha.
387.38: Luky 30.17-21Indi luundi Huramu waakholayo bye khukhwisiingilamo bya buroonzi likhumi, nga buli shitweela shili she shikaari shitweela. Abe buli she khukhwisiingilamo shitweela shaba buubalaayi tsifuuti 6, nga shitsyamwo tsi lita tse kameetsi bitoondo shinaane ni kamakhumi kane (840). 39Khu bikaari likhumi byeesi aakhola, biraano aabira khu lubeka lwe mwaalo lwe Liisaayilo Liikhulu, ni biraano bibiramile, waabira ingaaki wayo. Inyaantsa ya buroonzi ibwaamanyaanga we lubeka lwe mwaalo.
Bibyaraambisibwa byoosi mu khuyilila atweela
(2 Bye Kimiboolo 4.11—5.1)
40Ndi Huramu wakholayo tsinyuungu, ni bye khutayila, ni bye khukhwisiingilamo.
Aryo Huramu waamaliilisa kumulimo kwoosi kweesi umuyiinga Solomoni aamuwa khuukhola, nga nikwo khumaliilisa buulayi Liisaayilo Liikhulu ly’Omukasya.
41Bibiindu bino byaba biri: Tsintseko tsibili, ni bikofwiila bibili byeesi baara khu ngaaki khwe tsintseko; kiminyololo kibili kyeesi baaronaka nga babororakiile khu bikofwiila. 42Waakholayo ni buubeya ka buroonzi bitoondo bine (400), kakaatsuungatsuunga khu minyololo, nga kali mu nyilili tsibili. Khu buli lunyilili nga khulikho bitoondo bibili (200), bibyatsuungatsuunga khukhwaama khu bikofwiila bibyaba khu ngaaki khwe kimisiindi. 43Waakholayo ni bikaari bye kameetsi likhumi, nga bilikho bye khukhwisiingilamo nabyo likhumi, 44ni nyaantsa ndweela, ni tsiyeeyi likhumi na tsibili aasi aayo khuukitikiya. 45Waakholayo ni tsinyuungu, ni bye khuutayila, ni bye khukhwisiingilamo.
Huramu aakhola bibiindu bino byoosi khulwe Liisaayilo Liikhulu ly’Omukasya, nga abikholela Solomoni. Byoosi byaama mu buroonzi isi baamiliisa buulayi. 46Bino byoosi umuyiinga Solomoni aabiyengulakila mu litila lya Yorudaani akari a Sukoosi ni Zaresani.
47Aabawo bibiindu bibyakholebwa khukhwaama mu buroonzi byeesi Solomoni aakhapiima khuumanya busiro bwabyo ta, lwekhuuba byaba biikali naabi. Ni nashiryo mbaawo umuundu umanyile bukali bwa buroonzi isi aaraambisa nga ni bwoola ta.
487.48 a Luky 30.1-3; b: Luky 25.23-30Aryo Solomoni aalakila baakhola bibiindu biikali byeesi baara mu Liisaayilo Liikhulu ly’Omukasya, nga nibyo bino; shisheeso she zaabu, ni meetsa iye zaabu iyabakho Kumukaati kwe khukhwokyesana khubawo khw’Omukasya, 497.49: Luky 25.31-40ni bisiindi bye khuurakho tsitaala tsitsaba iburaangisi we Shiifwo shishifuura bukhosefu, nga nabyo bye zaabu inyene. Biraano khu nibyo nga bili khu lubeka lwe mwaalo, ni biraano nabyo bili khu lubeka lwe ngaaki; yabawo ni burone bwe bimuli, tsitaala, ni makaasi. 50Yabawo ni bikopo, ni bibiraambisibwa khuusimisa tsitaala, ni bye khukhwisiingilamo, ni bupwakhuli bwe khukhwiimisamo bubaane, ni bifuruuya bye khu mulilo, nga bino byoosi bili bye zaabu inyene busa. Tsipata tse kimilyaango kye khukhwinjililamo mu Shifwo Shishifuura Bukhosefu, ni shiseenge shishifuura buukhulu she mu Liisaayilo Liikhulu, ni kimihaango kyeene, byaba byamaalibwakho ni zaabu.
517.51: 2 Sam 8.11; 1 Kim 18.11Aryo umuyiinga Solomoni waamaliilisa khukhwombekha Lisaayilo lino Likhulu ly’Omukasya. Lwanyuma waabiikhaka bibiindu byoosi byeesi paapawe Dawudi, aamala khuuwaanayo isi Umukasya, mu buseenge bwe khuubiikhamo bibiindu. Mu bweenemwo aabiikhakamwo bibiindu ibyo, nga nibyo bili bye zaabu ni feetsa, ni bibiindu bibiindi.