Swahili Bible2

1

Umuyiinga Dawudi mu miiko kyeewe kye busaakhulu

1Khu mbuka isi umuyiinga Dawudi aaba nga waahangaale mu miiko, aaba nga ewulila buunyifu bukali naabi, abe yakhaba baakhamubiimba tsibulaangiti tsingali. 2Isho shaakila baakhulu be mu lubili lweewe baamuwa kamakhula nga baloma bari, “Umuyiinga, ifwe kane khukhuloleleyo umukhasi umushikhaana, ukane abe nga akhulolelela iwe. Niye kane akonatsake mu mbafu mwoowo, abe nga akhuwa buukhafu.”

3Baryo baatsya baaweentselesa umukhaana ufuura buumiliwu mu shibala sha Isiraeli shoosi, baanyoola Abishaga khukhwaama mu shiriimba she Shunemu. Lwanyuma baamureera isi umuyiinga. 4Umukhaana yuno aaba umumiliwu naabi, aryo waaba nga niye ulolelela Dawudi nga amwakaanisa sheesi akana. Ne Dawudi s’etubaasa ni naye nga umuseetsa n’umukhasi ta.

Adoniya akhakakho khukhwikyela umuyiinga

51.5: 2 Sam 3.4Khu mbuka nyene iyo, umusooleli wa Dawudi isi balaanga bari Adoniya, umwaana w’omukhasi Hagisi, wakhalawo khukhwikyela umuyiinga khukhwiila mu bikyele bya paapawe. Shikila ereerawo kamakaali ni tsiŋwaaŋwa ni babaabitimisa. Weroborerawo basaani kamakhumi karaano khuutsya iburaangisi weewe. 6Abe paapawe Dawudi waakhumwikiitsatsakakho na khakyeekhe khoosi, nga amuloma ari, “Lwashiina wibirisile buubi uryo?” Adoniya aaba umusaani ubonekha buulayi naabi, niye aasaalikha nga eela khu Abisalomu.

7Adoniya waatsya waakaananamwo ni Yowabu, umwaana wa Zeruya, ni Abiyasaari uwaba umusaayi, khuubona nga banyala baamuyeeta niye khuuba umuyiinga. Bano boombi baafukiilila khuumuwa buuyeeti ubwo. 8Ne Zadoki naye uwaba umusaayi, ni Benaaya umwaana wa Yehoyada, ni Nasani uwaba umuŋoosi, ni Shimeyi, ni Reyi, atweela ni baaliindi ba Dawudi, bekaana khuuyeeta Adoniya.

9Aryo Adoniya walaanga atweela babaandaaye, atweela ni baakhulu be mu lubili babaandi khukhwaama mu Yuda mwoosi, khuutsya ni naye khu lwaanda Zeholesi1.9 Zeholesi: Alala balilaanga bari Lulwaanda lulwalaama aasi, namwe Libaale lye Ndemu lulwaba aambi ni isebele Enirogeli. Ibweene iyo wawaanayo tsisaayilo tse kamasheese, ni tsikhaafu, ni tsimoosi tsinere. 10Ne mu bano s’alaangilamo umuŋoosi Nasani, namwe Benaaya, namwe baaliindi ba Dawudi, namwe akhaba wandaaye Solomoni ta.

111.11: 2 Sam 12.24Lwanyuma umuŋoosi Nasani waalomela Basisheba, maayi wa Solomoni ari, “Iwe ushiili khuwulila bari Adoniya umwaana wa Hagisi welaangiliile umweene khuuba umuyiinga, ate nga umukoosi weefwe Dawudi waakhumanyakho shoosi ta? 12Iwe atweela n’umwaana woowo Solomoni kane mwiiribwe, siinga ulekha khuuloondelela kamakhula keesi indi khuukhuwa. 13Ari yinyukha utsye isi umuyiinga Dawudi umulome uri, ‘Uwe Lukoosi umuyiinga, iwe wamweene siwaasuubisa ise uri umwaana wase Solomoni niye utsya khwiilawo lwanyuma lwoowo nga umuyiinga, ekhale khu shitsoloŋo shoowo? Ne ari lwashiina Adoniya niye umuyiinga?’ 14Ni nawe uryo kane ube nga ushikanikha isi umuyiinga, nase kane ninjilile khu mbuka nyene iyo, khuukakasa byeesi uli khuuloma.”

15Aryo Basisheba wenyukhilamo waatsya mu shiseenge sh’omuyiinga, mweesi Abishaga aaba nga ali khuumuliindila. 16Basisheba waatsya weenamisa kumurwe kweewe, waafukhamila aasi.

Shikila umuyiinga amureeba ari, “Ukana ise ikhukholele shiina?”

17Basisheba naye weelamo ari, “Umukoosi wase umuyiinga, iwe waantsitsubila ise mu lisiina ly’Omukasya Wele woowo uri, umwaana wase Solomoni niye utsya khuuba umuyiinga lwanyuma lwoowo, ekhale khu shitsoloŋo shoowo. 18Ne ari bona Adoniya niye wekyelile umuyiinga khaale, ate nga iwe waakhumanyakho shoosi ta. 19Niye wawaanileyo tsisaayilo tse tsikhaafu, tsimoosi tsinere, ni kamasheese. Naluundi walaangile basooleli boowo boosi, n’umusaayi Abiyasaari, ni Yowabu umukhulu we liiye lyoowo, ne waakhulaangilamo umwakaanisi woowo Solomoni ta. 20Ni na ari, umukoosi wase umuyiinga, ba Isiraeli boosi baaliindiiliile iwe sheesi kane ulome, khuulaangilila naanu unaba umuyiinga khukhwikhala khu shitsoloŋo shoowo lwanyuma lwoowo. 21Iwe siinga ulekha khushikholakho ari, umwaana wase Solomoni atweela ni nase samweene, kane bakhubirise nga banabumiinyi, lwanyuma bakhwiire ifwe nga iwe waamalile khuufwa.”

22Basisheba n’aba nga ashikanikha aryo isi umuyiinga, umuŋoosi Nasani woola. 23Mutweela khu bakaanisi ba Dawudi waamuboolela ari, umuŋoosi Nasani ali ibulafu akana khumubona.

Aryo Nasani wenjila mukari, weenama kumurwe kweewe aasi iburaangisi w’omuyiinga. 24Kila areeba umuyiinga ari, “Umukoosi wase umuyiinga, iwe waakhalilewo uri Adoniya ekyele umuyiinga lwanyuma lwoowo, ekhale khu shitsoloŋo shoowo? 25Shifukhu she shaleelo shino, atsiile wawaanayo tsisaayilo tse tsikhaafu, tsimoosi tsinere, ni kamasheese. Alaangiilemo ni basooleli boowo, walaanga ni Yowabu umukhulu we liiye lyoowo, ni baaraangilisi be liiye babaandi, atweela n’umusaayi Abiyasaari. Ari isi inomela ano, balikho balya, nga banywa ni naye nga balaangilila bari, ‘Umuyiinga Adoniya amenyewo luleeyi!’ 26Ni nase samweene waakhunaangakho ta, namwe umusaayi Zadoki, namwe Benaaya umwaana wa Yehoyada, namwe Solomoni ta. 27Manya iwe umuyiinga, ukholile shishiindu shino she khuurawo umuyiinga uwiilawo, nga waakhuboolelakho na mutweela khusiifwe babaakaanisi boowo ta?”

Dawudi akhola Solomoni khuuba umuyiinga

28Kila Dawudi elamo ari, “Inaangile Basisheba eetse ano.” Aryo Basisheba wenjila mukari, weetsa wemikha iburaangisi w’omuyiinga. 29Umuyiinga waamwitsubila lubuula ari, “Mu moni tsa Wele umulamu, uwambonesa ise khukhwaama mu bukosi buukali bwoosi, 30shaleelo ishilaangilila ndi Solomoni niye utsya khuba umuyiinga uwiilakho. Niye utsya khwikhala khu shitsoloŋo shase nga ni nakhwitsubila mu lisiina ly’Omukasya, Wele wa Isiraeli.”

31Basisheba weenamisa kumurwe kweewe, waafukhama aasi, waaloma ari, “Khali umukoosi wase umuyiinga amenyelewo biilo ni biilo!”

32Lwanyuma umuyiinga Dawudi waalakila ari, “Inaangile umusaayi Zadoki, n’umuŋoosi Nasani, ni Benaaya umwaana wa Yehoyada beetse ano.” Baryo nabo ni beetsa mu moni ts’omuyiinga, 33waabalomela ari, “Ni mutsye ni Solomoni, atweela ni baakhulu be mu lubili. Solomoni abe nga niye uwikhala khu sikilya yase inyene, mutsye ni naye khu sebele Gihoni. 34Nga mwoolele ibweene iyo, umusaayi Zadoki n’umuŋoosi Nasani, bamutsukhekho kamafura khuumwikyelisa niye khuuba umuyiinga wa Isiraeli. Lwanyuma mufuure ikhoombi, mulaangilile muri, ‘Umenyewo luleeyi umuyiinga Solomoni!’ 35Lwanyuma mumukobose ano, eetse ekhale khu shitsoloŋo shase, khuuwula nga umuyiinga khukhwiila mu bikyele byase. Niye isi ise indoboore khuuwula Isiraeli ni Yuda.”

36Kila Benaaya umwaana wa Yehoyada elamwo ari, “Khayo shibe shiryo, O Umuyiinga. Khali Umukasya Wele woowo, ashikholile shiba shiryo. 37Nga Umukasya n’abeele nga akhulolelela iwe, O Umuyiinga, khali elooseele khuuba ni Solomoni naye, amukhola niye khuuba umuyiinga umukhulu naabi khuukhufuurakho ni nawe.”

38Kila umusaayi Zadoki, n’umuŋoosi Nasani, ni Benaaya umwaana wa Yehoyada, atweela ni baaliindi ba buraawa beesi baalaanga bari Keresite ni ba Pelesite, baayila Solomoni, nga wekhaale khu sikilya ya Dawudi inyene, baamuyila khu sebele Gihoni. 39Umusaayi Zadoki waabukula kamafura ke kuusaala ku olivu, khukhwaama mu lisari likhosefu, waakatsukha khu murwe kwa Solomoni. Lwanyuma bafuura tsikhoombi. Ni babaandu boosi balaangilila ni likono liikali bari, “Umenyewo luleeyi, umuyiinga Solomoni!” 40Lwanyuma babaandu baakobolayo i Yerusalemu nga baloondeleele Solomoni, nga bafuura kimilele, bakhupa liyoombo lwe kumwikhoyo. Beemba kimyeenya lwe kumwikhoyo kumukali, ni liyoombo lyeesi baakhupa lyatengaasa ni shibala.

41Khu mbuka iyo, Adoniya ni bakyeni beewe baaba nga balimalile khuulya ni khukhwikhoya, baawulila liyoombo. Yowabu naye waawulila ikhoombi, kila areeba ari, “Shiina shiili khuutsya mu moni? Nga mu shiriimba mulimo liyoombo liikali?”

42Nga Yowabu ashikanikha aryo, Yonasani umwaana w’omusaayi Abiyasaari woola. Kila Adoniya amulomela ari, “Yinjila mukari. Umuundu umulayi nga iwe, aakha khuuba nga wandereere kamakhuuwa kamalayi.” 43Yonasani waamwiilamo ari, “Taawe! Sishili nisho ta. Umuyiinga Dawudi aama khulaangilila Solomoni khuuba nga niye umuyiinga! 44Umuyiinga umweene amurumanisile atweela n’umusaayi Zadoki, n’umuŋoosi Nasani, atweela ni Benaya umwaana wa Yehoyada, nga baaliindibwile ni baaliindi ba buraawa b’omuyiinga. Naluundi baamwikhasile khukyeendela khu sikilya iy’omuyiinga inyene. 45Ni Zadoki atweela ni Nasani bamutsukhilekho kamafura khumwiikyelisa umuyiinga khu sebele Gihoni. Khukhwaama ibweene iyo, bakoboole nga bekhoya, ni shiriimba shoosi shaaba ni kumwikhoyo kumukali naabi, shikila liyoombo liliyo, lyeesi uli khuuwulila ilyo. 46Isi inomela ano, Solomoni wekhaale khu shitsoloŋo nga umuyiinga. 47Ni baakhulu boosi be mu lubili lw’omuyiinga, batsiile isi umuyiinga Dawudi nga bamukulikhisa, nga baloma bari, ‘Khuloomba khuri, Wele woowo khali ayeetile Solomoni aba umuyiinga umukhulu naabi. Khali buyiinga bweewe buubalaayile naabi khufuurisakho bubwoowo!’ Umuyiinga Dawudi abeele ali mu bulili bweewe, ne enamisile kumurwe kweewe wesaaya, 48nga aloma ari, ‘Aweebwe lukoosi Umukasya Wele wa Isiraeli, uroboore shaleelo umuundu khukhwikhala khu shitsoloŋo shase nga umuyiinga, nga ishiili mulamu, naanyalisa khushibona.’ ”

49Baryo bakyeni ba Adoniya boosi baaryaryamukha naabi ni baawulila kamakhuuwa kano, benyukha baatitukhawo khaangu naabi. Buli mutweela nga awaamba intsila iyeewe. 50Adoniya umweene buuri bwamuwaamba naabi khulwa Solomoni, shikila atimaka khaangu, waatsya mu lisari likhosefu, wehaamba weeyomiisila khu ntsika tse shisheeso. 51Aabawo umuundu uwatsya waaboolela Solomoni ari, “Adoniya waariire naabi khu lwoowo, ni na ari wehaambile weeyomisiile khu ntsika tse shisheeso, nga elootsa ari khali umuwaambiile shiisa, ulekha khumwiira ta.”

52Naye Solomoni weelamwo ari, “Siinga niye umweene eyokesanisa khuuba umuundu umuwolu, singene akholebwekho buubi bwoosi ta. Ne siinga alekha khukhola aryo ta, kane eribwe.” 53Lwanyuma umuyiinga Solomoni waarumana umuundu mutweela khuutsya khu sheeso, areere Adoniya. Aryo Adoniya ni oola isi umuyiinga, wenamisa kumurwe kweewe. Solomoni waamulomela ari, “N’utsye ingo woowo.”